Từ sắc lệnh lịch sử đến cuộc cách mạng chữ số thời đại mới
Tháng 9 năm 1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký sắc lệnh thành lập Nha Bình dân học vụ để diệt "giặc dốt" mang lại ánh sáng văn hóa cho quốc dân. Tám mươi mốt năm sau, tại mảnh đất Hà Nội ngàn năm văn hiến, một cuộc cách mạng mới lại bắt đầu: Cuộc cách mạng phổ cập kỹ năng số toàn dân.
Cụ thể hóa Kế hoạch số 138/KH-UBND của UBND Thành phố Hà Nội, UBND xã Hoài Đức đã nhanh chóng ban hành Kế hoạch số 12/KH-UBND (ngày 12/7/2025) và Kế hoạch số 85/KH-UBND (ngày 03/02/2026). Đảng ủy, chính quyền xã xác định: "Bình dân học vụ số" không phải là một khẩu hiệu xa vời, mà là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, là chiếc chìa khóa để nhân dân làm chủ vận mệnh công nghệ, thu hẹp khoảng cách số giữa nông thôn và thành thị.
Với phương châm "Cán bộ, công chức, viên chức, đoàn viên hội viên phát huy vai trò nòng cốt, gương mẫu đi đầu", cả hệ thống chính trị xã Hoài Đức đã chuyển động. Chuyển đổi số không còn là câu chuyện của phòng máy tính, mà đã trở thành hơi thở trong từng cuộc họp chi bộ, từng buổi sinh hoạt đoàn thể và lan tỏa sâu rộng đến các thôn sáp nhập cũ (Đức Thượng, Đức Giang, Kim Chung, Di Trạch và thị trấn Trạm Trôi).
Xã Hoài Đức phát động phong trào "Bình dân học vụ số"
Những con số "biết nói" và mạng lưới sáng kiến vì nhân dân
Sự thành công của một phong trào không đo bằng những báo cáo nằm trên giấy, mà được chứng minh bằng những con số đầy tính thuyết phục. Chỉ sau 1 năm triển khai, xã Hoài Đức đã ghi nhận những kết quả: 16.967 lượt người dân tham gia các lớp tập huấn, bồi dưỡng kỹ năng số. 100% cán bộ, công chức, viên chức và người lao động khu vực công được trang bị kiến thức công nghệ và kỹ năng ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (AI) vào công việc. 100% công dân đủ điều kiện từ 16 tuổi trở lên đã được cấp và kích hoạt danh tính số cá nhân (VNeID).
Để có được những quả ngọt ấy, chính quyền xã Hoài Đức đã liên tục đổi mới, khai sinh ra những mô hình độc đáo, mang tính nhân văn sâu sắc
17 "Điểm bình dân học vụ số lưu động" và Đề án số 04
Vào mỗi ngày thứ Bảy tuần sau, khi tiếng loa phát thanh vang lên cũng là lúc các thành viên Tổ chuyển đổi số cộng đồng bắt tay vào việc. Từ ngày 09/8/2025 đến ngày 20/9/2025, 17 điểm lưu động tại các nhà văn hóa thôn đã đồng loạt lên đèn. Không dừng lại ở đó, thông qua Đề án số 04/ĐA-UBND, xã đã duy trì bền vững 05 Điểm hỗ trợ hồ sơ thủ tục hành chính (TTHC) trực tuyến cố định tại các nhà văn hóa thôn: Nội, Lưu Xá, Giang Xá, Ải và Lai Xá. Tại đây, máy tính, máy in, máy quét (scan) và hệ thống Wi-Fi tốc độ cao được trang bị đồng bộ. Cán bộ trực đều đặn 3 ngày/tuần, giúp người dân ở các thôn xa trung tâm không còn phải vất vả đi lại mỗi khi cần giải quyết giấy tờ.
Sáng kiến độc đáo: "Điểm hỗ trợ tại nhà dân" và Phong trào "Gia đình số"
Điều làm nên nét đặc sắc riêng biệt của Hoài Đức là việc biến chính ngôi nhà của các thành viên Tổ chuyển đổi số cộng đồng thành điểm tư vấn. Sự e ngại, rụt rè của bà có khi tiếp xúc với công nghệ mới hoàn toàn bị xóa bỏ bên chén trà mộc mạc tình làng nghĩa xóm. Qua hệ thống nhóm Zalo cộng đồng, phong trào "Gia đình số" ra đời với quy định: Mỗi hộ gia đình có ít nhất một thành viên thành thạo công nghệ để làm "hạt nhân" hướng dẫn, lan tỏa lại cho ông bà, bố mẹ.
Mạng lưới "Đại sứ số" và Những bước chân không mỏi tại nhà
Tại bộ phận một cửa của xã, mạng lưới "Đại sứ số" gồm 05 đồng chí cán bộ, đoàn viên thanh niên xung kích luôn ứng trực 24/7 để "cầm tay chỉ việc". Đặc biệt, đối với những gia đình người có công, người cao tuổi và các đối tượng yếu thế khó khăn trong việc đi lại, các Đội dịch vụ công trực tuyến đã thành lập các tổ lưu động, mang theo máy móc đến tận giường bệnh, tận nhà dân để hỗ trợ bà con thực hiện quyền lợi trên môi trường điện tử.
Đội dịch vụ công trực tuyến luôn trực tại các nhà văn hoá thôn
Biến thách thức thành cơ hội với tầm nhìn chiến lược năm 2026
Bên cạnh những thắng lợi rực rỡ, UBND xã Hoài Đức cũng thẳng thắn nhìn nhận khó khăn trong triển khai. Để phong trào "Bình dân học vụ số" tại Hoài Đức phát triển hơn nữa, trong thời gian tới xã xây dựng với những mục tiêu cụ thể nhằm quyết liệt giải quyết các nút thắt này. Xã đặt quyết tâm phấn đấu đạt 100% cán bộ, công chức, viên chức và người lao động, bao gồm cả các thành viên Tổ chuyển đổi số cộng đồng, được tập huấn và bồi dưỡng chuyên sâu về kỹ năng số lẫn công cụ AI.
Đối với thế hệ tương lai, 100% học sinh từ cấp tiểu học trở lên sẽ được tích hợp giáo dục kỹ năng số và nhận biết các nguy cơ để tương tác an toàn trên môi trường mạng. Đồng thời, địa phương đặt chỉ tiêu đưa tỷ lệ dân số trưởng thành có điện thoại thông minh lên mức trên 85% và trên 50% người dân sở hữu tài khoản thanh toán điện tử, tạo bước đột phá mạnh mẽ cho mô hình "Chợ số - Nông thôn số".
Để hiện thực hóa tầm nhìn này, xã cũng quyết liệt đề xuất các cấp thẩm quyền tiếp tục hoàn thiện, nâng cấp phần mềm và đồng bộ hóa dữ liệu trên Cổng dịch vụ công Quốc gia cũng như Thành phố, giảm thiểu tối đa các thao tác kê khai rườm rà và quan tâm hỗ trợ thêm trang thiết bị kỹ thuật thiết thực cho các điểm hỗ trợ tại cơ sở.
Hành trình một năm qua của phong trào "Bình dân học vụ số" tại xã Hoài Đức không chỉ được dệt nên bởi những con số công nghệ khô khan, mà nó được thắp sáng bởi ngọn lửa trách nhiệm và trái tim vì nhân dân. Phần thưởng lớn nhất chính là những nụ cười hạnh phúc của các cụ già khi tự tay kết nối được với con cháu qua Internet, là sự tiện lợi của người nông dân khi bán được nông sản địa phương, các sản phẩm làng nghề trên không gian mạng, và là niềm tin yêu tuyệt đối của nhân dân vào một chính quyền số minh bạch, hiện đại, hết lòng vì dân. Chặng đường phía trước còn dài, nhưng với những gì đã làm được, Hoài Đức hoàn toàn có quyền tự tin bước vào kỷ nguyên số với một tư thế hiên ngang, xứng đáng là quê hương anh hùng văn minh, đổi mới!