Những năm gần đây, các bệnh truyền nhiễm có nguồn gốc từ động vật tiếp tục diễn biến khó lường tại nhiều địa phương trên cả nước. Đáng lo ngại, bệnh dại vẫn ghi nhận nhiều trường hợp tử vong; trong khi cúm gia cầm, liên cầu lợn hay bệnh than luôn tiềm ẩn nguy cơ bùng phát khi hoạt động chăn nuôi, giết mổ và lưu thông động vật ngày càng phức tạp.
Tại Hà Nội, dù chưa xuất hiện các ổ dịch lớn trên người, song nhiều ổ dịch dại trên chó đã liên tiếp được ghi nhận trong thời gian qua. Đây là hồi chuông cảnh báo về nguy cơ lây nhiễm trong cộng đồng nếu công tác quản lý vật nuôi và phòng dịch thiếu chặt chẽ.
Một số bệnh truyền nhiễm lây từ động vật sang người
Trước thực tế đó, xã Hoài Đức đang triển khai đồng bộ Kế hoạch phối hợp giữa ngành y tế và ngành nông nghiệp trong phòng, chống dịch bệnh lây truyền từ động vật sang người năm 2026. Điểm đáng chú ý của kế hoạch lần này là tăng cường cơ chế phối hợp "2 chiều" giữa lực lượng y tế và thú y ngay từ cơ sở, thay vì hoạt động riêng lẻ như trước đây. Theo đó, Trạm Y tế xã và lực lượng thú y địa phương duy trì thường xuyên việc trao đổi thông tin về các ca bệnh nghi ngờ, tình hình dịch trên đàn vật nuôi, kết quả xét nghiệm cũng như các yếu tố nguy cơ phát sinh dịch. Ngay khi xuất hiện trường hợp bất thường trên người hoặc động vật, các đơn vị sẽ phối hợp điều tra dịch tễ, khoanh vùng và triển khai biện pháp xử lý trong thời gian sớm nhất.
Không chỉ tập trung vào xử lý ổ dịch, Hoài Đức còn xác định phòng bệnh từ sớm là giải pháp căn cơ và bền vững. Địa phương đẩy mạnh tuyên truyền để người dân nâng cao ý thức phòng dịch, đặc biệt là việc tiêm phòng cho chó, mèo; không giết mổ, sử dụng động vật ốm chết; chủ động khai báo khi phát hiện vật nuôi có dấu hiệu bất thường. Các nội dung truyền thông được triển khai linh hoạt thông qua hệ thống truyền thanh cơ sở, các buổi sinh hoạt cộng đồng và tuyên truyền trực tiếp tại khu dân cư. Thông tin tập trung vào dấu hiệu nhận biết bệnh, đường lây truyền và kỹ năng xử lý khi bị động vật cắn hoặc tiếp xúc với nguồn bệnh nghi ngờ. Song song với đó, công tác giám sát môi trường chăn nuôi, tiêu độc khử trùng và kiểm soát dịch tễ tại các khu vực có nguy cơ cao cũng được tăng cường. Chính quyền địa phương yêu cầu các lực lượng chuyên môn chủ động rà soát đàn vật nuôi, theo dõi sát tình hình dịch bệnh để kịp thời tham mưu phương án ứng phó phù hợp.
Trong bối cảnh dịch bệnh truyền nhiễm ngày càng tiềm ẩn nhiều yếu tố khó lường, việc chủ động xây dựng cơ chế phối hợp liên ngành ngay từ cơ sở đang giúp Hoài Đức nâng cao năng lực phòng vệ trước nguy cơ dịch bệnh lây từ động vật sang người. Quan trọng hơn, đó không chỉ là nhiệm vụ của riêng ngành y tế hay thú y, mà cần sự vào cuộc đồng bộ của chính quyền và ý thức tự bảo vệ của mỗi người dân để tạo thành "lá chắn" cộng đồng vững chắc trước dịch bệnh./.