So với các nhiệm kỳ trước, kỳ bầu cử năm nay có nhiều đổi mới quan trọng, thể hiện tư duy tổ chức linh hoạt, phương thức triển khai và yêu cầu ngày càng cao đối với chất lượng đại biểu, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
Tổ chức sớm, tạo sự liên thông trong hệ thống chính trị
Tại Kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XV đã thông qua Nghị quyết rút ngắn nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV và Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2021-2026, ấn định ngày bầu cử vào 15/3/2026, sớm hơn khoảng hai tháng so với thông lệ.
Việc tổ chức bầu cử sớm giúp rút ngắn khoảng thời gian giữa Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và kỳ họp thứ nhất của Quốc hội, Hội đồng nhân dân khóa mới; qua đó kiện toàn sớm bộ máy lãnh đạo, bảo đảm sự đồng bộ và thông suốt trong hoạt động của các cơ quan nhà nước. Các cấp ủy nhiệm kỳ mới cũng có điều kiện kịp thời triển khai Nghị quyết Đại hội XIV, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý và điều hành phát triển kinh tế-xã hội.
Rút ngắn quy trình, nâng cao tính chủ động
Một điểm đáng chú ý là thời gian thực hiện các bước trong quy trình bầu cử được rút ngắn. Thời gian từ khi kết thúc nộp hồ sơ ứng cử đến ngày bầu cử giảm từ 70 ngày xuống còn 42 ngày. Các mốc hiệp thương, công bố danh sách người ứng cử, giải quyết khiếu nại, tố cáo cũng được điều chỉnh phù hợp. Việc rút ngắn thời gian đòi hỏi sự chủ động, phối hợp chặt chẽ và tinh thần trách nhiệm cao của các cấp ủy, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức thành viên, bảo đảm cuộc bầu cử được tổ chức đúng luật, dân chủ, khách quan, an toàn và tiết kiệm.
Lần đầu áp dụng Luật sửa đổi, bổ sung năm 2025
Cuộc bầu cử nhiệm kỳ 2026-2031 là lần đầu tiên thực hiện Luật số 83/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân, có hiệu lực từ ngày 01/7/2025. Theo quy đinh mới, hội nghị tiếp xúc cử tri có thể được tổ chức trực tiếp, trực tuyến hoặc kết hợp cả hai hình thức, bảo đảm các điều kiện về kỹ thuật, an toàn thông tin và an ninh mạng. Điều này tạo điều kiện thuận lợi cho cử tri tiếp cận thông tin, tham gia trao đổi, giám sát và thể hiện ý kiến đối với người ứng cử.
Đẩy mạnh chuyển đổi số trong công tác bầu cử
Kỳ bầu cử năm nay tiếp tục ghi nhận bước tiến trong chuyển đổi số. Việc khai thác Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và ứng dụng định danh điện tử phục vụ lập danh sách cử tri, in thẻ cử tri, quản lý thông tin bầu cử góp phần nâng cao tính chính xác, minh bạch, kịp thời; đồng thời giảm áp lực cho đội ngũ cán bộ làm công tác bầu cử ở cơ sở. Cùng với đó, yêu cầu an toàn thông tin, an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu liên quan đến bầu cử được đặt ra cao hơn, nhằm giữ vũng sự nghiêm túc và an toàn của toàn bộ quá trình bầu cử.
Tuyên truyền sớm, sâu rộng và đa dạng hình thức
Công tác tuyên truyền bầu cử được triển khai sớm, đồng bộ, đa dạng hình thức, gắn với việc tuyên truyền Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng. Nội dung tuyên truyền không chỉ nhấn mạnh quyền và nghĩa vụ của cử tri, mà còn làm rõ ý nghĩa chính trị-pháp lý của cuộc bầu cử, trách nhiệm của mỗi công dân trong việc lựa chọn những đại biểu thực sự tiêu biểu, có đủ phẩm chất, năng lực và uy tín đại diện cho Nhân dân.
Với những điểm mới nêu trên, cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 tiếp tục khẳng định bản chất dân chủ của chế độ, đồng thời nâng cao chất lượng đại biểu và hiệu quả hoạt động của các cơ quan dân cử.
Ngày 15/3/2026 đang đến gần. Mỗi lá phiếu không chỉ thể hiện quyền làm chủ của Nhân dân, mà còn chứa đựng niềm tin, kỳ vọng vào sự phát triển bền vững của đất nước trong giai đoạn mới. Sự tham gia đầy đủ, trách nhiệm của mỗi công dân sẽ góp phần quyết định vào thành công chung, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc và tăng cường niềm tin của Nhân dân đối với Đảng và Nhà nước./.