Trong thời gian niêm yết danh sách cử tri phục vụ cuộc bầu cử, việc cử tri trực tiếp kiểm tra, đối chiếu thông tin cá nhân là một trong những nội dung quan trọng nhằm bảo đảm quyền bầu cử của công dân theo quy định của pháp luật. Thực tế trong quá trình lập và niêm yết danh sách cử tri có thể phát sinh những trường hợp thông tin cá nhân của cử tri chưa chính xác, chưa đầy đủ hoặc cử tri chưa được ghi tên trong danh sách dù đủ điều kiện bầu cử. Việc phát hiện và kịp thời phản ánh các trường hợp này có ý nghĩa thiết thực trong việc bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của cử tri và góp phần vào thành công chung của cuộc bầu cử.
Danh sách cử tri được niêm yết công khai để người dân kiểm tra, đối chiếu thông tin
Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân năm 2015 và Luật sửa đổi, bổ sung Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân năm 2025 quy định rõ, danh sách cử tri phải được lập đầy đủ, chính xác và được niêm yết công khai tại khu vực bỏ phiếu để cử tri thuận tiện theo dõi, kiểm tra và giám sát. Việc niêm yết danh sách cử tri không chỉ nhằm công khai thông tin mà còn tạo điều kiện để cử tri đối chiếu các thông tin liên quan đến họ tên, năm sinh, nơi cư trú và các nội dung cần thiết khác, từ đó kịp thời phát hiện những sai sót có thể xảy ra trong quá trình lập danh sách.
Hiện nay, công tác lập và quản lý danh sách cử tri đã được tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, khai thác hiệu quả Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, sử dụng phần mềm quản lý cử tri tập trung và đẩy mạnh tương tác trực tiếp với cử tri thông qua ứng dụng VNeID. Đây là những điểm mới quan trọng, góp phần hạn chế sai sót, rút ngắn thời gian xử lý và nâng cao tính chính xác của danh sách cử tri.
Những trường hợp không được ghi tên vào danh sách cử tri
Pháp luật về bầu cử cũng quy định rõ những trường hợp không được ghi tên vào danh sách cử tri. Cụ thể, người đang bị tước quyền bầu cử theo bản án đã có hiệu lực pháp luật; người bị kết án tử hình đang chờ thi hành án; người đang chấp hành hình phạt tù mà không được hưởng án treo; người mất năng lực hành vi dân sự theo quy định của pháp luật thì không được ghi tên vào danh sách cử tri.
Những trường hợp không được ghi tên vào danh sách cử tri
Việc xác định đúng các trường hợp này nhằm bảo đảm danh sách cử tri được lập đúng đối tượng, đúng quy định, tránh sai sót, trùng lặp hoặc vi phạm pháp luật trong quá trình tổ chức bầu cử.
Cử tri cần làm gì khi phát hiện thông tin chưa chính xác
Trong thời gian niêm yết danh sách cử tri, khi phát hiện thông tin cá nhân chưa chính xác, chưa đầy đủ hoặc trường hợp chưa được ghi tên vào danh sách dù đủ điều kiện theo quy định của pháp luật, cử tri có quyền phản ánh trực tiếp với Tổ bầu cử, Ủy ban nhân dân hoặc phòng Văn hóa - Xã hội cấp xã nơi lập danh sách cử tri. Việc phản ánh cần được thực hiện kịp thời để cơ quan lập danh sách có căn cứ kiểm tra, đối chiếu và điều chỉnh theo đúng trình tự, thủ tục mà Luật Bầu cử quy định.
Những trường hợp không được ghi tên, xóa tên hoặc bổ sung tên vào danh sách cử tri
Đối với những cử tri có tài khoản định danh điện tử mức độ 2, pháp luật hiện hành cho phép thực hiện đăng ký, điều chỉnh thông tin hoặc thay đổi nơi bỏ phiếu thông qua ứng dụng VNeID, song hành với hình thức văn bản giấy truyền thống. Sau khi tiếp nhận đề nghị, cơ quan Công an cấp xã phối hợp với UBND cùng cấp tiến hành xác minh, cập nhật thông tin trên phần mềm quản lý cử tri; kết quả giải quyết sẽ được phản hồi công khai, minh bạch và kịp thời đến cử tri.
Trách nhiệm của cơ quan lập danh sách cử tri
Sau khi tiếp nhận ý kiến phản ánh của cử tri, cơ quan lập danh sách cử tri có trách nhiệm xem xét, kiểm tra lại thông tin, đối chiếu với các hồ sơ, tài liệu có liên quan và thực hiện việc điều chỉnh, bổ sung hoặc xóa tên trong danh sách cử tri khi có căn cứ xác định nội dung phản ánh là đúng. Việc điều chỉnh danh sách cử tri phải được thực hiện công khai, đúng thẩm quyền, bảo đảm quyền bầu cử của công dân và không làm ảnh hưởng đến tiến độ chung của công tác tổ chức bầu cử.
Điều chỉnh, bổ sung danh sách cử tri trong một số trường hợp khác
Luật Bầu cử cũng quy định rõ trách nhiệm của chính quyền địa phương và các Tổ bầu cử trong việc tiếp nhận, giải quyết kịp thời các kiến nghị, phản ánh của cử tri liên quan đến danh sách cử tri trong suốt thời gian niêm yết.
Rà soát biến động, bảo đảm quyền bầu cử của công dân
Rà soát biến động – Thay đổi nơi bỏ phiếu
Rà soát biến động - Bổ sung danh sách
Bên cạnh đó, đối với các trường hợp phát sinh thuộc diện phải xóa tên, thu hồi thẻ cử tri, UBND cấp xã phối hợp với Công an cấp xã thực hiện nghiêm việc xóa tên trên phần mềm quản lý cử tri và thu hồi thẻ cử tri theo quy định, bảo đảm tính chặt chẽ và nghiêm minh của pháp luật.
Rà soát biến động – Xóa tên và thu hồi thẻ
Chủ động kiểm tra – Góp phần vào thành công chung của cuộc bầu cử
Việc chủ động kiểm tra thông tin cá nhân trong danh sách cử tri và kịp thời phản ánh khi phát hiện sai sót không chỉ là quyền lợi mà còn là trách nhiệm của mỗi cử tri đối với cuộc bầu cử. Sự phối hợp chặt chẽ giữa cử tri và các cơ quan có thẩm quyền trong công tác rà soát, hoàn thiện danh sách cử tri có ý nghĩa quan trọng, góp phần bảo đảm để mọi công dân đủ điều kiện đều được thực hiện quyền bầu cử theo quy định của pháp luật, đồng thời góp phần tổ chức cuộc bầu cử dân chủ, nghiêm túc, an toàn và đạt kết quả tốt.