Nước ta đã trải qua 15 cuộc bầu cử Quốc hội kể từ khi giành được độc lập. Mỗi cuộc bầu cử diễn ra trong một hoàn cảnh lịch sử riêng, gắn liền với những bước chuyển quan trọng của cách mạng Việt Nam, song đều thể hiện sinh động quyền làm chủ của Nhân dân, khẳng định vai trò của Quốc hội - cơ quan đại biểu cao nhất của Nhân dân, cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất của nước ta. Trải qua các thời kỳ chiến tranh, thống nhất đất nước, đổi mới và hội nhập, các cuộc bầu cử Quốc hội đã góp phần quan trọng vào tiến trình xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Cử tri Thủ đô xem danh sách, tiểu sử các đại biểu ra ứng cử năm 1946. (Ảnh: Tư liệu TTXVN)
1. Bầu cử Quốc hội khóa I (Ngày 06/01/1946)
Ngày 06/01/1946, cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên trong lịch sử nước ta được tổ chức trên phạm vi cả nước. Cuộc bầu cử diễn ra trong bối cảnh đất nước vừa giành được độc lập, song đang phải đối mặt với muôn vàn khó khăn, thách thức, đặc biệt là sự chống phá của các thế lực thù địch.
Vượt qua hiểm nguy, đông đảo Nhân dân cả nước đã tích cực tham gia bầu cử. Tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu đạt mức rất cao; riêng tại Hà Nội, số cử tri tham gia chiếm hơn 90%. Chủ tịch Hồ Chí Minh trúng cử với số phiếu tín nhiệm đặc biệt lớn.
Chủ tịch Hồ Chí Minh bỏ lá phiếu đầu tiên bầu Ban Thường trực Quốc hội mới tại Kỳ họp thứ 6Quốc hội khóa I. (Ảnh: TTXVN)
Tại Nam Bộ, cuộc bầu cử diễn ra trong điều kiện chiến tranh ác liệt, nhiều cán bộ, chiến sĩ cách mạng đã anh dũng hy sinh, thể hiện tinh thần quyết tâm bảo vệ quyền làm chủ của Nhân dân.
Kết quả, 333 đại biểu đại diện cho các tầng lớp, giai cấp, dân tộc và tôn giáo trong cả nước đã được bầu vào Quốc hội khóa I. Cuộc Tổng tuyển cử năm 1946 trở thành dấu mốc lịch sử quan trọng, mở đầu cho quá trình xây dựng nền dân chủ mới và sự hình thành, phát triển của Quốc hội Việt Nam – cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất của Nhân dân.
Kết quả bầu cử Đại biểu Quốc hội khóa I (Ảnh: TTXVN)
2. Bầu cử Quốc hội khóa II (ngày 8/5/1960)
Ngày 8/5/1960, cuộc bầu cử Quốc hội khóa II được tổ chức tại miền Bắc, trở thành ngày hội chính trị lớn của Nhân dân. Hàng triệu cử tri, từ thành thị đến nông thôn, đã thực hiện quyền và nghĩa vụ công dân tại hàng chục nghìn khu vực bỏ phiếu.
Kết quả bầu cử đã lựa chọn 362 đại biểu trúng cử Quốc hội khóa II; cùng với 91 đại biểu miền Nam của Quốc hội khóa I được lưu nhiệm, thể hiện tinh thần đoàn kết dân tộc và ý chí thống nhất đất nước của Nhân dân Việt Nam
Kết quả bầu cử Đại biểu Quốc hội khóa II (Ảnh: TTXVN)
3. Bầu cử Quốc hội khóa III (ngày 26/4/1964)
Ngày 26/4/1964, cuộc bầu cử Quốc hội khóa III được tiến hành trên toàn miền Bắc. Hơn 8,5 triệu cử tri tại các tỉnh, thành phố đã tham gia bỏ phiếu.
Quốc hội khóa III có tổng số 453 đại biểu, bao gồm các đại biểu được bầu mới và các đại biểu miền Nam tiếp tục lưu nhiệm. Kết quả bầu cử thể hiện sự thống nhất về chính trị, tinh thần và sự tin tưởng của Nhân dân đối với sự lãnh đạo của Đảng và Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trong giai đoạn lịch sử đầy thử thách.
Kết quả bầu cử Đại biểu Quốc hội khóa III (Ảnh: TTXVN)
4. Bầu cử Quốc hội khóa IV (ngày 11/4/1971)
Ngày 11/4/1971, cử tri từ đủ 18 tuổi trở lên tại các đơn vị bầu cử trên miền Bắc đã tham gia bỏ phiếu bầu đại biểu Quốc hội khóa IV. Cuộc bầu cử được tổ chức trong điều kiện chiến tranh nhưng vẫn bảo đảm quyền bầu cử của Nhân dân.
Tỷ lệ cử tri tham gia bỏ phiếu đạt mức rất cao, lựa chọn 420 đại biểu từ hơn 500 ứng cử viên. Kết quả bầu cử tiếp tục khẳng định tinh thần đoàn kết và ý chí chính trị vững vàng của Nhân dân.
Kết quả bầu cử Đại biểu Quốc hội khóa IV (Ảnh: TTXVN)
5. Bầu cử Quốc hội khóa V (ngày 6/4/1975)
Ngày 6/4/1975, khi những thắng lợi lớn từ chiến trường miền Nam liên tiếp được báo về, Nhân dân miền Bắc nô nức tham gia bầu cử đại biểu Quốc hội khóa V.
Cuộc bầu cử đã lựa chọn 424 đại biểu trong tổng số các ứng cử viên được giới thiệu. Ngay sau đó, Quốc hội khóa V đã họp kỳ đầu tiên trong bối cảnh đất nước chuẩn bị bước sang trang sử mới – thống nhất và xây dựng chủ nghĩa xã hội trên phạm vi cả nước.
Tiếp sau đó, Kỳ họp thứ nhất đã được triệu tập họp từ ngày 3-6/6/1975 trong bối cảnh cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975 vừa kết thúc toàn thắng, non sông thu về một mối, đất nước bước vào kỷ nguyên mới-kỷ nguyên độc lập dân tộc, thống nhất Tổ quốc, xây dựng chủ nghĩa xã hội trên phạm vi cả nước.
Kết quả bầu cử Đại biểu Quốc hội khóa V( Ảnh: TTXVN)
6. Bầu cử Quốc hội khóa VI (ngày 25/04/1976)
Ngày 25/4/1976, cuộc Tổng tuyển cử bầu Quốc hội của nước Việt Nam thống nhất được tổ chức trên toàn quốc. Đây thực sự là ngày hội lớn của toàn dân tộc.
Hơn 23 triệu cử tri đã tham gia bỏ phiếu, bầu 492 đại biểu vào Quốc hội khóa VI - Quốc hội đầu tiên của nước Việt Nam thống nhất, độc lập.
Kết quả bầu cử Đại biểu Quốc hội khóa VI (Ảnh: TTXVN)
7. Bầu cử Quốc hội khóa VII (ngày 26/4/1981)
Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa VII được tổ chức ngày 26/4/1981, với tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu đạt 97,96%. Trong số 614 người ứng cử đại biểu Quốc hội tại 93 đơn vị bầu cử, đã có 496 người trúng cử.
Thắng lợi của cuộc bầu cử đã khẳng định, mặc dù đang gặp nhiều khó khăn về kinh tế và đời sống, nhưng đồng bào, chiến sỹ và cán bộ cả nước đã thực hiện quyền làm chủ tập thể, sáng suốt lựa chọn được những đại biểu xứng đáng bầu vào cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân.
Kết quả bầu cử Đại biểu Quốc hội khóa VII (Ảnh: TTXVN)
8. Bầu cử Quốc hội khóa VIII (ngày 19/4/1987)
Ngày 19/4/1987, cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa VIII diễn ra trên phạm vi toàn quốc. Trong số 828 ứng cử viên, đã có 496 đại biểu được bầu, tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu đạt 98,75%. Với tinh thần dân chủ, nhân dân cả nước đã sáng suốt lựa chọn những đại biểu ưu tú, có phẩm chất, năng lực và khả năng thực hiện tốt nhiệm vụ mà nhân dân giao phó.
Kết quả bầu cử Đại biểu Quốc hội khóa VIII (Ảnh: TTXVN)
9. Bầu cử Quốc hội khóa IX (ngày 19/7/1992)
Ngày 19/7/1992, trong không khí của ngày hội lớn, gần 37,2 triệu cử tri cả nước đã đến các điểm bầu cử để lựa chọn 395 đại biểu trong tổng số 601 ứng cử viên để bầu vào cơ quan quyền lực cao nhất của đất nước.
Cuộc bầu cử Quốc hội khóa IX đã thành công tốt đẹp, cơ cấu thành phần của 395 đại biểu phản ánh khối đại đoàn kết toàn dân, tiêu biểu cho ý chí và nguyện vọng của nhân dân cả nước, là kết quả của sự lựa chọn sáng suốt, dân chủ của cử tri.
Kết quả bầu cử Đại biểu Quốc hội khóa IX( Ảnh: TTXVN)
10. Bầu cử Quốc hội khóa X (ngày 20/7/1997)
Quốc hội khóa X được bầu ngày 20/7/1997, tỷ lệ cử tri bỏ phiếu là 99,59%, tổng số đại biểu được bầu là 450 người đại diện cho các tầng lớp nhân dân. Đại biểu nữ chiếm tỷ lệ 26,2%, đại biểu trẻ dưới 40 tuổi chiếm 18,6%, đại biểu không phải là đảng viên chiếm 15%...
Thành công của cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa X thể hiện tinh thần yêu nước, sự gắn bó và niềm tin của các tầng lớp nhân dân với Đảng, Nhà nước và chế độ xã hội chủ nghĩa.
Kết quả bầu cử Đại biểu Quốc hội khóa X (Ảnh: TTXVN)
11. Bầu cử Quốc hội khóa XI (ngày 19/5/2002)
Ngày 19/5/2002, gần 50 triệu cử tri cả nước đã hăng hái đi bỏ phiếu, bầu 498 đại biểu Quốc hội khóa XI, tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu đạt 99,73%.
Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XI đã thành công tốt đẹp, bảo đảm dân chủ, đúng pháp luật, an toàn và tiết kiệm.
Thành công của cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XI đã thể hiện ý thức chính trị, trách nhiệm công dân, trình độ dân trí, niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng và thắng lợi của sự nghiệp đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa, xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa.
Kết quả bầu cử Đại biểu Quốc hội khóa XI (Ảnh: TTXVN)
12. Bầu cử Quốc hội khóa XII (ngày 20/5/2007)
Ngày 20/5/2007, cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XII diễn ra trong không khí phấn khởi và tin tưởng. Cử tri đã bầu 493 đại biểu trong tổng số 876 ứng cử viên.
Thắng lợi của cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XII có ý nghĩa to lớn khẳng định quyết tâm của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân trong việc xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân; khẳng định quyền làm chủ của nhân dân và là hiện thân của khối đại đoàn kết dân tộc.
Kết quả bầu cử Đại biểu Quốc hội khóa XII (Ảnh: TTXVN)
13. Bầu cử Quốc hội khóa XIII (ngày 22/5/2011)
Ngày 22/5/2011, cử tri cả nước thực hiện quyền công dân, tham gia bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XIII và đại biểu Hội đồng Nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2011-2016, một trong những sự kiện chính trị trọng đại của đất nước trong năm 2011.
Đây là lần đầu tiên, người dân đi bầu đồng thời các cơ quan dân cử ở 4 cấp, gồm đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng Nhân dân cấp tỉnh; cấp huyện, thị xã, thành phố trực thuộc tỉnh và cấp xã, phường, thị trấn trong cùng một ngày. Tỉ lệ cử tri bỏ phiếu đạt 99,51%. 500 đại biểu Quốc hội trúng cử.
Thắng lợi toàn diện và to lớn của cuộc bầu cử thể hiện tinh thần yêu nước, sự tin tưởng của nhân dân vào đường lối đổi mới, vào sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý, điều hành của Nhà nước, khẳng định quyền làm chủ của nhân dân và tinh thần đoàn kết dân tộc.
Kết quả bầu cử Đại biểu Quốc hội khóa XIII (Ảnh: TTXVN)
14. Bầu cử Quốc hội khóa XIV (ngày 22/5/2016)
Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XIV và Hội đồng Nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2016-2021 diễn ra vào ngày 22/5/2016, là sự kiện chính trị trọng đại, thu hút hơn 67 triệu cử tri cả nước tham gia, đạt tỷ lệ đi bầu 99,35%. Với tinh thần dân chủ, đoàn kết và trách nhiệm, nhân dân đã sáng suốt lựa chọn 494 đại biểu tiêu biểu về phẩm chất, năng lực và uy tín.
Thành công của cuộc bầu cử tiếp tục khẳng định niềm tin của nhân dân vào Đảng, Nhà nước và chế độ xã hội chủ nghĩa, góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền của dân, do dân và vì dân.
Kết quả bầu cử Đại biểu Quốc hội khóa XIV (Ảnh: TTXVN)
15. Bầu cử Quốc hội khóa XV (ngày 23/5/2021)
Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV và đại biểu Hội đồng Nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2021-2026 diễn ra ngày 23/5/2021 trong bối cảnh cả nước phòng, chống đại dịch COVID-19. Hơn 69 triệu cử tri đã nêu cao tinh thần trách nhiệm và ý thức công dân, tham gia bỏ phiếu bầu 499 đại biểu Quốc hội khóa XV, với tỷ lệ đi bầu đạt 99,60%.
Cử tri bỏ phiếu bầu cử Đại biểu Quốc hội khóa XV và Hội đồng Nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2021-2026 (Ảnh: TTXVN)
Thành công của cuộc bầu cử không chỉ khẳng định niềm tin của nhân dân đối với Đảng và Nhà nước, mà còn tạo nền tảng vững chắc để Quốc hội khóa XV thực hiện trọng trách lập pháp, giám sát và quyết định những vấn đề hệ trọng của đất nước.
Kết quả bầu cử Đại biểu Quốc hội khóa XV (Ảnh: TTXVN)
Trải qua 15 khóa Quốc hội, các cuộc bầu cử Quốc hội Việt Nam luôn là minh chứng sinh động cho bản chất Nhà nước của Nhân dân, do Nhân dân và vì Nhân dân. Mỗi lá phiếu không chỉ thể hiện quyền công dân mà còn góp phần xây dựng Quốc hội ngày càng vững mạnh, đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước trong từng giai đoạn lịch sử.