Khẳng định vai trò "cánh tay nối dài" của cộng đồng dân cư
Nghị quyết số 21/2026/NQ-HĐND tiếp tục khẳng định rõ vị trí, vai trò của thôn, tổ dân phố là tổ chức tự quản của cộng đồng dân cư, là nơi thực hiện dân chủ trực tiếp, phát huy quyền làm chủ của Nhân dân, đồng thời là cầu nối quan trọng giữa chính quyền với người dân.
Thôn và tổ dân phố chính là nơi gần dân nhất, trực tiếp gắn bó với đời sống hằng ngày của Nhân dân, đóng vai trò là cánh tay nối dài của cấp ủy, chính quyền trong triển khai chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.
Điểm mới nổi bật của Nghị quyết lần này là nhấn mạnh nguyên tắc bảo đảm quyền tự quản của cộng đồng dân cư đi đôi với tăng cường sự lãnh đạo của cấp ủy đảng, sự quản lý của chính quyền địa phương cấp xã, từ đó phát huy sức mạnh đoàn kết toàn dân trong xây dựng đời sống văn hóa, giữ gìn an ninh trật tự, bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế xã hội.
Chuẩn hóa bộ máy tự quản và cơ chế đặc thù cho Thủ đô
Bên cạnh đó, Nghị quyết quy định rõ cơ cấu tổ chức của thôn, tổ dân phố với các chức danh Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố, Phó Trưởng thôn, Phó Tổ trưởng tổ dân phố và các nội dung liên quan đến việc thành lập, sắp xếp, tổ chức lại, giải thể, đặt tên, đổi tên thôn, tổ dân phố.
Việc quy định cụ thể chức danh, số lượng người hoạt động không chuyên trách tại thôn, tổ dân phố không chỉ bảo đảm tính thống nhất trong tổ chức thực hiện mà còn góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ cơ sở. Giải pháp này giúp khắc phục tình trạng chồng chéo, phân tán nhiệm vụ, đáp ứng yêu cầu quản trị địa phương hiện đại.
Đặc biệt, Nghị quyết cho phép xem xét các yếu tố đặc thù của Thủ đô như lịch sử hình thành cộng đồng dân cư, mức độ đô thị hóa, quy hoạch phát triển, phong tục tập quán để tổ chức mô hình thôn hoặc tổ dân phố phù hợp với thực tiễn, bảo đảm ổn định đời sống Nhân dân và nâng cao hiệu quả quản lý.
Thực chất phương châm "Dân biết, dân bàn, dân làm, dân thụ hưởng"
Một trong những nội dung được Nhân dân đặc biệt quan tâm là việc mở rộng quyền tham gia quyết định các công việc của cộng đồng dân cư.
Theo Nghị quyết, người dân được trực tiếp bàn bạc, quyết định các vấn đề liên quan đến xây dựng cơ sở hạ tầng, công trình phúc lợi công cộng, xây dựng và thực hiện hương ước, quy ước, quản lý các khoản đóng góp hợp pháp, tổ chức các hoạt động tự quản và các công việc gắn với quyền, lợi ích chính đáng của cộng đồng.
Đây chính là bước cụ thể hóa phương châm dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng, góp phần phát huy dân chủ ở cơ sở một cách thực chất, hiệu quả và minh bạch.
Chăm lo cho cán bộ cơ sở gắn liền với chuyển đổi số
Đối với đội ngũ người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố, vốn là lực lượng trực tiếp bám sát địa bàn, thường xuyên tiếp xúc, giải quyết các công việc liên quan đến đời sống Nhân dân, Nghị quyết số 21/2026/NQ-HĐND đã quy định rõ hơn về chức danh, số lượng cũng như các chế độ, chính sách đối với đội ngũ này. Quy định mới tạo điều kiện để họ yên tâm công tác, nâng cao trách nhiệm, phát huy năng lực trong thực hiện nhiệm vụ được giao.
Đây là sự ghi nhận thiết thực đối với những đóng góp thầm lặng nhưng vô cùng quan trọng của đội ngũ cán bộ cơ sở trong công tác dân vận, hòa giải, tuyên truyền, giữ gìn an ninh trật tự và xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân.
Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ trên mọi lĩnh vực, Nghị quyết cũng dành sự quan tâm đặc biệt đến việc ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong hoạt động của thôn, tổ dân phố. Đây được xem là một trong những giải pháp quan trọng nhằm nâng cao chất lượng phục vụ Nhân dân, tăng cường tính công khai, minh bạch, rút ngắn thời gian xử lý công việc, góp phần xây dựng chính quyền số, xã hội số và công dân số ngay từ cơ sở.
Phát huy trách nhiệm công dân từ các xã của Hoài Đức đến toàn Thành phố
Để chung sức đưa Nghị quyết số 21/2026/NQ-HĐND vào cuộc sống, việc triển khai hiệu quả không chỉ là nhiệm vụ của các cơ quan quản lý nhà nước mà còn cần sự tham gia tích cực của toàn thể cán bộ, đảng viên và Nhân dân.
Tại các địa bàn cơ sở như xã Hoài Đức, mỗi người dân cần chủ động tìm hiểu, nắm vững các nội dung của Nghị quyết, tích cực tham gia các hoạt động cộng đồng, thực hiện tốt quyền và trách nhiệm công dân, chung tay xây dựng thôn, tổ dân phố văn minh, đoàn kết, an toàn và phát triển.
Nghị quyết số 21/2026/NQ-HĐND được ban hành đúng thời điểm đã thể hiện quyết tâm của thành phố Hà Nội trong việc đổi mới phương thức quản trị cơ sở, phát huy dân chủ, nâng cao chất lượng phục vụ Nhân dân và xây dựng hệ thống chính trị vững mạnh từ cơ sở, tạo nền tảng quan trọng để xây dựng Thủ đô ngày càng văn hiến, văn minh, hiện đại và phát triển bền vững.