Tính đến ngày 04/5/2026, ghi nhận 07 trường hợp (02 trường hợp được xác nhận nhiễm vi rút Hanta và 05 trường hợp nghi ngờ), bao gồm 03 trường hợp tử vong, 01 bệnh nhân nguy kịch và 03 người có triệu chứng nhẹ. Trước tình hình này, Ngành Y tế khuyến cáo người dân cần nâng cao cảnh giác, chủ động thực hiện các biện pháp phòng bệnh, đồng thời không hoang mang trước các thông tin chưa được kiểm chứng.
Virus Hanta chủ yếu liên quan đến chuột và chất thải chuột
Vi rút Hanta là nhóm vi rút có khả năng gây bệnh nặng ở người, điển hình là hội chứng phổi do vi rút Hanta hoặc sốt xuất huyết kèm suy thận. Bệnh thường khởi phát với các triệu chứng như sốt, đau đầu, đau cơ, buồn nôn, rối loạn tiêu hóa; sau đó có thể tiến triển nhanh sang khó thở, suy hô hấp, tụt huyết áp, đe dọa tính mạng nếu không được điều trị kịp thời. Hiện nay, chưa có vắc xin phòng bệnh cũng như thuốc điều trị đặc hiệu đối với bệnh do vi rút Hanta, việc điều trị chủ yếu là hỗ trợ và hồi sức tích cực tại các cơ sở y tế.
Đáng lưu ý, bệnh lây truyền chủ yếu từ động vật gặm nhấm, đặc biệt là chuột sang người thông qua tiếp xúc với nước tiểu, phân, nước bọt hoặc môi trường có nhiễm mầm bệnh. Trong quá trình dọn dẹp nhà cửa, kho bãi, nếu không đảm bảo an toàn, người dân có thể hít phải bụi chứa vi rút từ chất thải khô của chuột và bị nhiễm bệnh. Lây truyền từ người sang người là rất hiếm nhưng đã được ghi nhận trong một số trường hợp.
Hantavirus hiếm gặp nhưng cần cảnh giác khi khó thở
Tại Việt Nam, đến nay chưa ghi nhận ca mắc bệnh do vi rút Hanta. Tuy nhiên, trong điều kiện chuột vẫn phổ biến tại nhiều khu dân cư, nguy cơ xuất hiện và lây lan bệnh là hoàn toàn có thể nếu không chủ động phòng ngừa. Trước tình hình đó, Bộ Y tế khuyến cáo người dân trên địa bàn thực hiện nghiêm các biện pháp sau:
- Hạn chế tiếp xúc với chuột và các yếu tố nguy cơ: Không chạm tay trực tiếp vào chuột sống, chuột chết, phân, nước tiểu hoặc ổ chuột.
- Đảm bảo an toàn khi vệ sinh môi trường: Khi dọn dẹp khu vực có dấu hiệu của chuột, cần mở cửa thông thoáng, đeo khẩu trang và găng tay; phun ẩm khu vực bằng dung dịch khử khuẩn trước khi lau dọn. Tuyệt đối không quét khô hoặc dùng máy hút bụi vì có thể làm phát tán mầm bệnh vào không khí.
- Thực hiện vệ sinh cá nhân: Rửa tay bằng xà phòng sau khi dọn dẹp, xử lý rác thải hoặc tiếp xúc với khu vực có nguy cơ.
- Kiểm soát chuột trong khu dân cư: Bịt kín các khe hở, không để chuột xâm nhập vào nhà; bảo quản thực phẩm trong dụng cụ kín; thu gom rác hằng ngày, không tạo môi trường thuận lợi cho chuột sinh sống.
- Theo dõi sức khỏe sau phơi nhiễm: Nếu có tiền sử tiếp xúc với chuột hoặc môi trường nghi nhiễm và xuất hiện các triệu chứng như sốt, đau đầu, đau cơ, buồn nôn, tiêu chảy…, cần đến ngay cơ sở y tế để được khám, tư vấn và xử trí kịp thời, đồng thời thông báo rõ yếu tố dịch tễ liên quan.
Phòng ngừa Hantavirus bắt đầu từ kiểm soát chuột quanh nơi sống
Công tác phòng, chống các bệnh lây truyền từ động vật sang người, trong đó có vi rút Hanta, cần sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và sự chủ động của mỗi người dân. Việc duy trì vệ sinh môi trường, kiểm soát vật chủ trung gian và nâng cao ý thức phòng bệnh là giải pháp căn cơ, bền vững.
Trong thời gian tới, ngành Y tế sẽ tiếp tục theo dõi chặt chẽ diễn biến tình hình dịch bệnh trong nước và quốc tế, tăng cường giám sát, sẵn sàng các phương án nhằm triển khai biện pháp phòng, chống dịch kịp thời, phù hợp./.